Pers Orduları Atina’da…

M.Ö. 480’de Pers orduları Atina’ya ulaştığında, Akropolis ve üzerindeki tapınaklar ateşe verildi. Bugün Akropolis Müzesi’nde sergilenen “Pers yıkıntıları”nda hâlâ o yangının izlerini görmek mümkün. Kırılmış heykeller, erimiş taş parçaları, yüzü parçalanmış tanrı betimleri… Sanki zaman, bir anlığına durup o şehrin uğradığı yıkımı sonsuza dek saklamış gibi.

Peki Persler bunu neden yaptı? İnandıkları din –Zerdüştlük– böyle bir yıkımı emrediyor muydu? Aslında hayır. Zerdüştlük, ateşi kutsal sayan, iyilikle kötülüğün mücadelesini temel alan bir inançtı. Tapınak yakmak ya da tanrı heykellerini parçalamak, bu öğretilerin bir parçası değildi. Ahameniş İmparatorluğu genellikle fethettiği halkların inançlarına hoşgörülü davranmış, hatta onların tanrılarına kurbanlar bile sunmuştu.

O hâlde Atina’da olan farklıydı. Bu, bir dini emirden çok siyasetin ve savaşın acımasız bir yansımasıydı. Yunan kent devletleri Perslere meydan okumuş, zaferleriyle onların gücünü sorgulamıştı. Akropolis’in yakılması, aslında tanrıça Athena’ya değil, Atina’nın direncine atılmış bir darbeydi. Yine de Atinalılar bu olayı sadece bir savaş eylemi değil, tanrılarına yapılmış bir hakaret gibi gördüler. Belki de bu yüzden sonraki yıllarda Parthenon’u daha görkemli inşa ederek adeta hem Perslere hem de tarihe meydan okudular.

Bugün o yanık izlerine baktığımızda şunu sormadan edemiyorum: İnsanlık tarihindeki büyük yıkımlar, gerçekten inançların buyruğu mudur, yoksa iktidar ve güç arzusu mu onları ateşler? Perslerin bıraktığı bu iz, bize savaşların ardında çoğu zaman kutsal değil, dünyevi sebeplerin yattığını hatırlatıyor.