Toprağı bol olsun…

Kırgızistan gezimde, Karakol’dan Bişkek’e dönerken yol üstünde gördüğüm bir mezarlık beni derin düşüncelere götürdü.

Türkler, birini kaybettiğinde “toprağı bol olsun” der. Bu söz sadece bir temenni değil; vefat eden kişinin toplumda sevilen, sayılan biri olduğunun da ifadesidir. Toprağın bol olması, ardında güzel izler bıraktığını anlatır.

Kırgızistan’da bu anlayış, atalar kültürüyle birlikte hâlâ canlı.

Türklerde ata mezarları her zaman çok özel olmuştur. Tarihte bir ata mezarını açmanın cezası ölümdü. Bunu bir kişi değil de bir devlet yaparsa, bu açık bir savaş sebebi sayılırdı. Hatta bazı kaynaklara göre, Hun hükümdarı Attila’nın Bizans’a savaş açma nedenlerinden biri, hükümdar ailesine ait mezarların talan edilmesiydi.

Türkler sadece mitik atalarını değil; ölen büyüklerini de unutmazdı. Onları temsil eden tözler yapar, evlerinde bir köşeye koyar, hatıralarını yaşatmak için adlarına kurbanlar keserlerdi.

Kısacası; mezar, Türk kültüründe sadece bir son değil, geçmişle kurulan kutsal bir bağdır.

Toprak bol olsun…