El Etmiş Bilge Kağan (Moyun Çor) Anıtı

M.S. 759

Tarihsel Tanım

Anıt külliyesi, El Etmiş Bilge Kağan adına inşa edilmiştir. Kendisi 747-759 yılları arasında hüküm sürmüştür. Eski Türkçe ismi “El Etmiš: Bilge qaγan”, Çin kaynaklarındaki ismi ise “Gele-han Moyançzo (Moyn-Čur // Bayan-Čor)” şeklindedir.

İsimler

“Selenge Yazıtı”, “Mogoyn Şine Usu Anıtı”, “Moyun Çor Anıtı”.

Konum

Külliye, Bulgan Aimag’daki Sayhan Sum’un Mogoyn Şine Usu bölgesinde, N48º32´ – E102º12´ koordinatlarında yer almaktadır. Anıt külliyesi orijinal yerinde (yerinde korunmuş şekilde) bulunmaktadır.

Özellikler

Külliye; bir yazıt (dikilitaş), bir taş kaplumbağa ve taş yığınlarından oluşan dairesel bir kurgan (daire uzunluğu 26 m) içermektedir.

Dikilitaş, sarımsı renkte granitten yapılmıştır. Yazıtın dört yüzünde toplam 50 satır metin bulunmaktadır.

Araştırmalar

Fin-Ugor Bilimsel Sovyet Seferi lideri G. J. Ramstedt, 1909 yılında yazıt üzerine yaptığı araştırmaları yayımlamıştır. Yazıt üzerinde ayrıca H. N. Orhun, S. E. Malov, E. Ubryatova, B. Bazylhan, G. Aidarov ve S. Karzhaubay araştırmalar yürütmüştür.