Hüis Tolgoy Yazıtı

Hüis Tolgoy Anıt Kompleksi

VI-VII. Yüzyıllar

Tarihsel Tanım

Hem Brahmi (Eski Sanskritçe) hem de “kharoshti-benzeri” yazıtların okunmasına dair henüz bir ipucu bulunamamıştır. Bu nedenle, kompleksin inşa edildiği dönem ve kime ithaf edildiği hâlâ belirsizliğini korumaktadır.

Tatpar (Kutlug) Kağan yazıtına göre; “Maga Umna Kağan, babası Maga Tatpar Kağan için bir kanun taşı dikilmesini emretti…”. Dolayısıyla bu kalıntılar, sözü edilen o “kanun taşları” olabilir.

İsimlendirmeler

“Hüis Tolgoyn dursgal” (Hüis Tolgoy Anıtı), “Hüis Tolagay steli”.

Konum

Moğolistan’ın Bulgan aymağındaki Mogod sumu, “Hüis Tolgoy” bölgesinde bulunmuştur (N48º – E103º).

Her iki stel (dikili taş) de Moğolistan Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü’nün laboratuvar deposunda muhafaza edilmektedir.

Teknik Özellikler

Kompleks; taş yığınları, 8 adet taş sanduka ve iki adet stelden oluşmaktadır. Bu anıt kompleksinde balbal (dikili taş dizisi) bulunmamaktadır.

İki adet tek dilli yazıt, Brahmi – Eski Sanskritçe (bilinmeyen bir dil) ile yazılmıştır.

Boyutlar

Birinci stelin yüksekliği 1.54 m, genişliği 0.41 m ve kalınlığı 0.12-0.15 m’dir. İkinci stelin yüksekliği 1.61 m, genişliği 0.40-0.44 m ve kalınlığı 0.19-0.21 m’dir.

Araştırmalar

Stel, 1975 yılında Moğol arkeolog D. Navaan tarafından bulunmuştur. K. Sartkoja, 1984 yılında kompleksin genel bir tanımını yayımlamıştır. Sartkoja ayrıca 2003 yılında yayımlanan “Orhun Mirasları” adlı kitabında ilk stelin bir fotoğrafına ve tanımına yer vermiştir.